Mang công nghệ đến từng gia đình: Nghiên cứu và phát triển hệ thống theo dõi sức khỏe thông minh tại nhà

Trong nhiều gia đình, việc theo dõi sức khỏe vẫn dừng lại ở những lần đo riêng lẻ. Máy đo huyết áp, nhiệt kế hay cân sức khỏe cho biết từng chỉ số ở một thời điểm, nhưng khó phản ánh sự thay đổi của cơ thể theo thời gian. Từ khoảng trống ấy, năm sinh viên Đại học Công nghiệp Hà Nội (HaUI) đã phát triển đề tài "Nghiên cứu và phát triển hệ thống theo dõi sức khỏe thông minh tại nhà". Đề tài vừa giành Giải Nhất nghiên cứu khoa học sinh viên cấp Đại học.

Nhóm sinh viên Trường Điện - Điện tử bảo vệ đề tài "Nghiên cứu và phát triển hệ thống theo dõi sức khỏe thông minh tại nhà" tại Hội nghị Sinh viên NCKH.

Dưới sự hướng dẫn của TS. Tống Thị Lý, nhóm sinh viên Trường Điện - Điện tử gồm Khúc Văn Du, Nguyễn Tuấn Dũng, Bùi Anh Quân, Hồ Đình Quân và Nguyễn Trọng Phú lựa chọn bắt đầu đề tài bằng khảo sát thực tế. Theo nhóm, chỉ khi hiểu đúng nhu cầu của người sử dụng mới có thể xác định đúng bài toán nghiên cứu.

Qua khảo sát, nhóm nhận thấy nhiều gia đình đã có máy đo huyết áp, nhiệt kế hay cân sức khỏe, nhưng mỗi thiết bị chỉ phản ánh một chỉ số riêng lẻ. Dữ liệu thường được ghi chép thủ công hoặc không được lưu lại, khiến việc theo dõi sự thay đổi của cơ thể theo thời gian gặp nhiều khó khăn. Với người cao tuổi và người mắc bệnh mạn tính, điều đó đồng nghĩa với việc nhiều dấu hiệu cảnh báo sớm có thể bị bỏ lỡ.

Từ những quan sát đó, nhóm xác định hướng nghiên cứu là xây dựng một hệ thống có khả năng theo dõi nhiều chỉ số sức khỏe, lưu trữ dữ liệu theo thời gian và ứng dụng trí tuệ nhân tạo để hỗ trợ nhận diện nguy cơ.

"Điều người dùng cần không phải thêm một thiết bị đo, mà là một hệ thống giúp họ hiểu rõ hơn tình trạng sức khỏe của mình", nhóm nghiên cứu chia sẻ.

Lời giải được hoàn thiện qua từng lần thử nghiệm

Ý tưởng ban đầu của nhóm khá đơn giản: đo và lưu trữ dữ liệu sức khỏe. Quá trình nghiên cứu sau đó cho thấy giá trị của hệ thống không nằm ở số lượng tính năng, mà ở khả năng hỗ trợ người dùng theo dõi sức khỏe thuận tiện và liên tục hơn.

Từ ý tưởng ban đầu, hệ thống từng bước được hoàn thiện với khả năng quản lý lịch sử sức khỏe, đồng bộ dữ liệu, hỗ trợ theo dõi từ xa và ứng dụng AI để phân loại nguy cơ. Mỗi lần bổ sung hay điều chỉnh đều xuất phát từ cùng một câu hỏi: người dùng sẽ thuận tiện hơn ở điểm nào?

Một thao tác đo chỉ mất vài giây, nhưng phía sau là nhiều tháng hiệu chỉnh cảm biến, xử lý dữ liệu và huấn luyện mô hình AI. Thách thức lớn nhất của nhóm không nằm ở việc bổ sung thêm công nghệ, mà ở việc tạo ra một hệ thống đủ chính xác, ổn định và đủ đơn giản để người cao tuổi có thể sử dụng như một thiết bị y tế quen thuộc.

Chính cách tiếp cận ấy giúp nhóm luôn đặt người sử dụng ở vị trí trung tâm, để công nghệ phục vụ nhu cầu của con người thay vì trở thành mục tiêu của chính nghiên cứu.

Đưa nghiên cứu gần hơn với cuộc sống

TS. Tống Thị Lý đồng hành cùng nhóm trong suốt quá trình hình thành ý tưởng, phát triển và hoàn thiện đề tài nghiên cứu.

Theo nhóm, AI, Internet vạn vật và điện toán đám mây đang mở ra khả năng theo dõi sức khỏe liên tục, hỗ trợ phát hiện sớm nguy cơ và nâng cao tính chủ động trong chăm sóc sức khỏe. Công nghệ không thay thế bác sĩ, nhưng có thể trở thành công cụ hỗ trợ để người dùng, gia đình và đội ngũ y tế đưa ra những quyết định phù hợp hơn.

Nhóm kỳ vọng tiếp tục phát triển đề tài theo hướng kết nối với thiết bị đeo thông minh, xây dựng ứng dụng trên điện thoại và thử nghiệm tại các cơ sở y tế, qua đó kiểm chứng khả năng vận hành và giá trị ứng dụng của hệ thống trong thực tế.

Với năm sinh viên HaUI, giá trị lớn nhất của đề tài không nằm ở kết quả nghiên cứu hay giải thưởng đạt được. Quan trọng hơn, các thành viên có cơ hội quan sát những vấn đề của xã hội, đặt chúng thành câu hỏi khoa học và tìm lời giải bằng kiến thức chuyên môn. Tinh thần ấy cũng phản ánh định hướng Đại học Công nghiệp Hà Nội theo đuổi trong hoạt động nghiên cứu khoa học sinh viên: gắn tri thức với nhu cầu thực tiễn, khuyến khích người học phát triển các giải pháp phục vụ cộng đồng và đóng góp cho các mục tiêu phát triển bền vững.